Een proeftijd bij nieuwe werknemers is niet verplicht, maar wel gebruikelijk. Als niet aan de juiste voorwaarden wordt voldaan, is de proeftijd nietig. Tips om de proeftijd rechtsgeldig te maken.
Een proeftijd is voor beide partijen handig. Een werkgever krijgt in die eerste maand of maanden de tijd om te ontdekken of de werknemer voldoet aan de functie-eisen. En de werknemer ontdekt of deze baan voor hem is weggelegd. Als al snel blijkt dat het toch niet de goede match is, kan zowel de medewerker als de ondernemer tijdens de proefperiode zonder extra kosten het contract op ieder willekeurig moment ontbinden.
Termijnen van proefperiode
De lengte van een proeftijd is gebonden aan wettelijke termijnen. De minimumduur mag je zelf bepalen. Je kunt er zelfs voor kiezen om bijvoorbeeld helemaal geen proeftermijn in te stellen. Een proeftijd mag in ieder geval niet langer dan twee maanden duren. Daarbij is een proeftijd van twee maanden slechts in enkele gevallen toegestaan.
- Proeftijd van 1 maand:
- Arbeidscontract voor bepaalde tijd dat korter dan twee jaar duurt
- Contract waarbij de periode vooraf niet is vastgesteld (denk aan projectcontract of vervanging van een zieke werknemer)
- Proeftijd van 2 maanden:
- Arbeidscontract voor bepaalde tijd dat twee jaar of langer duurt
- Arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
Relevante boeken:
Ontslag in proeftijd nietig
Een proeftijd moet aan een flink aantal voorwaarden voldoen, wil het niet nietig verklaard worden door een rechter. Wanneer je een werknemer ontslaat tijdens een ongeldige proeftijd, kan het de consequentie hebben dat je het salaris van de werknemer een aantal maanden moet doorbetalen. Naast het hanteren van de juiste periode mag er geen sprake zijn van onderstaande zaken:
1. Geen nieuwe werknemer
Een proeftijd is alleen geldig wanneer het een nieuwe werknemer betreft. Heeft de medewerker eerder al in dezelfde functie met dezelfde vaardigheden en verantwoordelijkheden als uitzendkracht, gedetacheerde of als werknemer voor je onderneming gewerkt? Dan geldt er geen proeftijd. Het is overigens niet voldoende om het takenpakket enigszins aan te passen. De werknemer moet in dit geval echt een totaal andere functie krijgen met taken en verantwoordelijkheden die niets lijken op wat hij eerder als uitzendkracht heeft gedaan.
2. Arbeidscontract op proef
Een arbeidscontract op proef is niet hetzelfde als een proeftijd. Vaak betreft het hier een tijdelijk contract met een looptijd van enkele weken of maanden. Vlak voor het aflopen van dat tijdelijke contract evalueren beide partijen of het goed is bevallen en of een voortzetting gewenst is. Het betekent echter niet dat je op ieder gewenst moment mag opzeggen. Ook een contract op proef eindigt gewoon vanuit rechtswege en kent dezelfde voorwaarden als ieder ander tijdelijk contract.
3. Proeftijd mondeling overeengekomen
Het is bij wet verplicht de proeftijd schriftelijk vast te leggen. Een mondelinge overeenkomst is niet geldig en een rechter zal een eventueel ontslag tijdens proeftijd in dat geval nietig verklaren. Enige uitzondering op deze regel is wanneer een proeftijd is vastgelegd in de cao.
4. Verkeerde proeftijd afgesproken
Heb je een proeftijd van 2 maanden afgesproken bij een arbeidscontract van 1 jaar? Dan is de hele proeftijd nietig. Dus hoewel een proeftijd van één maand wel geldig was geweest, kun je de werknemer nu ook niet kosteloos ontslaan binnen die eerste maand. Het mag natuurlijk wel, maar dan moet je een afkoopsom overeen komen.
5. Contract begint eerder dan proeftijd
Een proeftijd is bedoeld om nader kennis te maken met de kwaliteiten van een nieuwe werknemer. Als de werknemer echter al enige tijd bij jou aan het werk is, veronderstelt de wet dat je weet of hij al dan niet geschikt is voor de functie. Dat geldt ook al als je werknemer bijvoorbeeld onverwachts een dag eerder begint dan volgens het contract is afgesproken. In dat geval moet je schriftelijk overeenkomen dat de proeftijd ook een dag eerder ingaat.
Dossier 
© 2013 | Ondernemer in Business