De meeste werknemers gaan graag op vakantie. Hoe vaak mogen ze op vakantie en mag je vakantiedagen ontzeggen? Antwoord op de meest gestelde vragen over vakantiedagen en ADV.
Iedere werknemer in Nederland heeft recht op vakantie. Daartoe sparen werknemers vakantiedagen. Het aantal dagen dat ze per jaar sparen vermeld je in de arbeidsovereenkomst of in de voor jouw bedrijfstak geldende cao. Je kunt een werknemer niet zijn vakantie ontzeggen, maar wat zijn de wettelijke regels omtrent vakantiedagen precies? Antwoord op de meest gestelde vragen over vakantiedagen en ATV en tips:
- Op hoeveel vakantiedagen heeft een werknemer recht?
- Wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen?
- Mogen werkgevers een vakantieaanvraag weigeren?
- Mag een werkgever een goedgekeurde vakantieaanvraag intrekken?
- Mogen werkgevers verplichte vrije dagen aanwijzen?
- Moeten werknemers alle vakantiedagen binnen het jaar opmaken?
- Hoe voorkomt een werkgever dat werknemers vakantiedagen oppotten?
- Mogen ondernemers vakantiedagen uitbetalen?
- Hoe zit het met zieke werknemers en hun vakantiedagen?
- Wat is ADV en ATV en wat is wettelijk over geregeld?
Op hoeveel vakantiedagen heeft een werknemer recht?
Iedere werknemer in Nederland heeft recht op minimaal vier weken vakantie per jaar. Dat komt neer op vier keer het aantal dagen dat hij per week werkt. Bij een fulltimebaan betekent dat minimaal 20 vakantiedagen per jaar. Er zit geen maximum aan het aantal vakantiedagen dat je een werknemer mag geven. Veel bedrijven bieden hun werknemers dan ook meer vakantiedagen aan door dit in de cao of de arbeidsovereenkomst op te nemen. Wanneer een medewerker minder dan een jaar in dienst is, worden de vakantiedagen naar evenredigheid berekend. Hetzelfde geldt voor werknemers die parttime werken.
Wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen?
Iedere werknemer heeft recht op minimaal vier keer het aantal dagen dat hij per week werkt, dit zijn de zogenoemde wettelijke vakantiedagen. Wanneer jij je werknemers op jaarbasis meer vakantiedagen aanbiedt, dan zijn dat de zogenoemde bovenwettelijke vakantiedagen. Concreet: krijgen fulltimers in jouw bedrijf 30 vakantiedagen per jaar? Dan zijn dat 20 wettelijke en 10 bovenwettelijke vakantiedagen.
Naast de benaming zijn er nog een aantal belangrijke verschillen tussen de wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen:
| Wettelijke vakantiedagen | Bovenwettelijke vakantiedagen | |
| Vakantiedagen afkopen | niet toegestaan | wel toegestaan |
| Bij ziekte wachtdag inhouden | niet toegestaan | Toegestaan, mits vooraf afgesproken |
| Vervaltermijn | 6 maanden | 5 jaar |
Mogen werkgevers een vakantieaanvraag weigeren?
Werknemers moeten op tijd schriftelijk aangeven wanneer ze op vakantie willen. Er wordt vanuit gegaan dat de vakantieaanvraag in overleg plaatsvindt. In principe moet je als werkgever de aanvraag goedkeuren, tenzij er zwaarwegende redenen zijn waarom je de werknemer in die periode niet kunt missen. Willen alle werknemers van één afdeling op hetzelfde moment op vakantie, dan is goed overleg vaak voldoende om de vakantiedagen te reguleren.
Iedere werknemer heeft in ieder geval jaarlijks recht op minstens twee aaneengesloten weken vakantie. Daarnaast moet de werknemer voldoende mogelijkheid krijgen om zijn (wettelijke) vakantiedagen op te kunnen maken wanneer hem dat uitkomt. Dat houdt in dat jij als werkgever niet kunt opleggen dat hij enkel in december zijn vrije dagen kan en moet opmaken.
Uitzondering is wanneer er een collectieve vakantie is vastgesteld, zoals in de bouw of het onderwijs. Deze afspraken staan dan in de arbeidsovereenkomst vermeld.
Vakantieverzoek weigeren: Je moet het vakantieverzoek binnen twee weken nadat de werknemer de aanvraag heeft ingediend, afwijzen. Daarbij moet je een goed onderbouwde verklaring opgeven. Daarnaast moet je een vergelijkbaar alternatief aanbieden aan de werknemer, zodat hij alsnog op vakantie kan. Weiger je het vakantieverzoek na twee weken, dan hoeft de werknemer de afwijzing niet te accepteren.
Mag een werkgever een goedgekeurde vakantieaanvraag intrekken?
Wanneer de vakantiedagen eenmaal zijn besproken, mag je dat niet meer zondermeer terugdraaien. Is er toch een zwaarwegend bedrijfsbelang waardoor de vakantie van de werknemer moet worden verzet, dan ben je in ieder geval verplicht de schade te vergoeden. Denk hiervoor bijvoorbeeld aan de reeds geboekte vakantie.
Mogen werkgevers verplichte vrije dagen aanwijzen?
Werknemers verplichte vrije dagen opleggen mag alleen als dat als zodanig in de arbeidsovereenkomst staat. Denk hierbij aan de bouwvak bij werknemers in de bouw en de vrijdag na hemelvaart bij veel bedrijven.
Wat gebeurt er als de werknemer niet alle vakantiedagen binnen het jaar opmaakt?
Het aantal vakantiedagen wordt bij aanvang van het kalenderjaar bepaald, tenzij de werknemer later in het jaar start bij het bedrijf. Daarbij is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen de wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen.
Wettelijke vakantiedagen: Het is de bedoeling dat de wettelijke vakantiedagen binnen een jaar worden opgemaakt. Lukt dat niet, dan krijgt de werknemer nog een half jaar respijt, maar daarna is hij de dagen kwijt. Dus een fulltime werknemer moet de 20 dagen die hij op 1 januari 2013 heeft ontvangen, voor 1 juli 2014 hebben opgemaakt. Wanneer een werknemer de dagen niet binnen die periode heeft opgenomen, komen ze te vervallen. In overleg is het echter wel mogelijk deze termijn te verlengen, de vervaltermijn verkorten is echter bij wet verboden.
Uitzondering: Vakantiedagen gespaard tot 1 januari 2012 mogen nog tot en met vijf jaar na dato worden opgenomen.
Bovenwettelijke vakantiedagen: Voor bovenwettelijke vakantiedagen geldt een verjaringstermijn van vijf jaar. Ook na de wetswijziging in 2012 mogen werknemers hun bovenwettelijke vakantiedagen tot 5 jaar na verkregen dato opnemen. Dat betekent dat bovenwettelijke vakantiedagen verkregen op 1 januari 2012 tot en met eind december 2017 mogen worden opgenomen.
Het is binnen de wet onduidelijk of tussen werkgever en werknemer afspraken mogen worden gemaakt om de termijn van bovenwettelijke dagen te verkorten. Arbeidsrechtadvocaat Maarten van Gelderen wijst ondernemers er daarom op dat er een serieus risico bestaat dat een rechter een kortere verjaringstermijn onacceptabel vindt.
Uitzondering: Voor werknemers die buiten hun schuld niet in staat zijn geweest om binnen de termijn hun (wettelijke) vakantiedagen op te nemen, wordt de termijn in overleg verruimd.
Hoe voorkomt een werkgever dat werknemers vakantiedagen oppotten?
Door de sinds 2012 beperktere mogelijkheid om wettelijke vakantiedagen mee te nemen naar het volgend kalenderjaar, hoopt de overheid dat werknemers regelmatiger vakantiedagen opnemen. Echter, de bovenwettelijke vakantiedagen mogen nog steeds langdurig worden meegenomen, waardoor vakantiedagen oppotten nog steeds – deels – mogelijk is.
Je kunt dit tegengaan door vakantie opnemen zoveel mogelijk te stimuleren. Daarnaast kun je aanbieden om de bovenwettelijke vakantiedagen aan het eind van het kalenderjaar uit te betalen.
Mogen ondernemers vakantiedagen uitbetalen?
Wettelijke vakantiedagen mogen enkel worden uitbetaald als een werknemer ontslag neemt of krijgt. Bovenwettelijke vakantiedagen mogen wel worden uitbetaald. Dit kan echter enkel in overleg en na goedkeuren van de werknemer. Je mag het uitbetalen van vakantiedagen dus niet opdringen aan werknemers.
Hoe zit het met zieke werknemers en hun vakantiedagen?
Relevante boeken:
Ook zieke medewerkers bouwen gewoon vakantiedagen op. Tot 1 januari 2012 bouwden langdurig arbeidsongeschikte medewerkers alleen vakantiedagen op over het laatste half jaar van hun ziekteperiode. Sinds 1 januari 2012 heeft de langdurig zieke werknemer recht op de volledige opbouw van wettelijke vakantiedagen. Over de bovenwettelijke vakantiedagen kunnen apart afspraken worden gemaakt in de arbeidsovereenkomst of cao.
Daarnaast geldt sinds 2012 ook voor de zieke werknemer dat de vakantiedagen binnen anderhalf jaar na ontvangst moeten worden opgemaakt. Sterker nog, het is wenselijk dat een langdurig zieke werknemer tijdens zijn re-integratie toch op vakantie gaat. Enkel en alleen als de zieke werknemer redelijkerwijs niet in staat is vakantie op te nemen, geldt de uitzonderingsregel. Daarbij moet je denken aan bijvoorbeeld een werknemer die gedurende de hele ziekteperiode in het ziekenhuis heeft gelegen.
Ziek worden tijdens de vakantie
Wanneer een werknemer ziek wordt tijdens de vakantie, moet hij zich officieel ziekmelden volgens de daarvoor binnen het bedrijf geldende procedure. De vakantiedagen worden vervolgens omgezet in ziektedagen. Is een werknemer al (langdurig) ziek? Dan mag hij toch op vakantie, mits de ziekte en het herstel ervan dat toelaten. Vaak gaat dit in overleg met de bedrijfsarts.
Wat is ADV en ATV en wat is wettelijk over geregeld?
ADV staat voor arbeidsduurverkorting. ATV staat voor arbeidstijdverkorting. Beide termen doelen op hetzelfde: werknemers werken veertig uur per week, maar krijgen maar 36 of 38 uur betaald. De uren die ze wel werken en niet betaald krijgen, worden omgezet in extra vrije dagen, de ATV of ADV-dagen. Er is wettelijk niets geregeld rondom ATV en ADV dagen. Dat maakt dat je als bedrijf zelf de spelregels hierover in de cao of arbeidsovereenkomst kunt opnemen.
Om je een idee te geven: de meeste bedrijven bepalen dat ATV-dagen niet kunnen worden meegenomen naar het volgend kalenderjaar. Vaak worden ze gebruikt om één of meerdere verplichte vrije dagen aan te wijzen. Daarnaast bepalen sommige bedrijven dat werknemers iedere maand één ADV-dag moeten opnemen, terwijl andere bedrijven de werknemers daarin juist helemaal vrijlaten.
Meer lezen over vakantiedagen?
- Handige gratis tool om vakantiedagen uit te rekenen (zowel wettelijk als bovenwettelijk)
- Vraag en antwoordenpagina over vakantiedagen bij de Rijksoverheid
- Informatie over vakantiedagen bij MKB ServiceDesk
|
|
Dossier 
© 2013 | Ondernemer in Business
Vallen ATV dagen onder wettelijke of bovenwettelijke vakantie dagen?
ATV-dagen hebben een aparte status. Deze vrije dagen vallen niet onder wettelijke én niet onder bovenwettelijke vakantiedagen. Er is hierover niets wettelijk geregeld.
Hoi!
Ik lees nu dat u spreekt over 4 maal het aantal dagen p/w als grondslag voor de wettelijke vakantiedagen. Bij fulltime werken zijn dat 20 vakantiedagen. Wat nou als je 40 uur werkt
en de gem. wekelijkse arbeidsduur is 36 uur (ADV vrij op te nemen). Een andere bron spreekt over:
U berekent het wettelijke vakantiesaldo door de wekelijkse arbeidsduur van de werknemer met vier te vermenigvuldigen. Iemand die 38 uur werkt, heeft dus recht op (4 x 38) 152 vakantie-uren (= 19 vakantiedagen).
IN de hoop van u te horen, groet ik u vriendelijk….smallie
Smallie, als 38 uur per week werkt, dan werkt u dus 38 / 5 = 7,6 uur per dag. Uw vakantiedagen berekent u dan als volgt: 4 x 38 = 152 vakantie-uren. 152 uren / 7,6 uur per dag = 20 vakantiedagen.
Am,
beetje vreemde rekenwijze … maak niet uit hoeveel dagen je neemt je komt altijd uit op 20 dagen dus of ik nu 36 ,34 of 32 uur per week (5) werk is altijd 20 dagen !! delen door en vermenigvuldigen met !!
Wat gebeurt er als een werknemer ziek is op door de werkgever vastgestelde ATV-dagen? Kan de werknemer ze dan op een later tijdstip opnemen of vervallen de ATV-dagen dan?
Bij mij hebben ze de atv laten vervallen en er een vakantiedad(VL)dag van gemaakt.Volgens mij mag dat ook niet eens,terijl ik in de ziektewet liep.
Hoi Hoi,
Kunt u mij vertellen of mijn werkgever mijn atv dagen in mijn zwangerschapsverlof periode mag door laten gaan? of heb ik recht om deze op een ander tijdstip in het jaar te krijgen?
ik zou het fijn vinden als u mij hier iets over kunt laten weten het mag via mijn email.
hopende op een mooi antwoord van u
gogo
Ik ben ruim een jaar deels ziek en nu weer voor een paar uur per dag weer aan het werk. Ik heb begrepen dat in de nieuwe regeling de wettelijke vakantiedagen niet meer naar rato worden toegekend en dus ook niet naar rato (8 uur minus het aantal ‘ziekteuren’) kunnen worden opgenomen, maar dan direct de volle werkdag van 8 uur moet worden opgenomen. ADV en bovenwettelijk (beiden gebruikelijk bij mijn werkgever) worden wel naar rato opgebouwd. Mijns insziens zou ik dan wel het aantal uren dat ik bij re-integratie gewerkt zou moeten hebben moeten kunnen afboeken. Dus stel dat je 6 uur per dag van de 8-urige werkdag weer werkt en nog 2 uur ziek bent, neem ik aan dat je als bovenwettelijk of ADV opneemt je per werkdag maar 6 uren hoeft af te boeken. Immers wat naar rato wordt toegekend, wordt ook naar rato afgeboekt en de regeling om één dag op te nemen geldt alleen voor de wettelijk toegekende vakantie. Kunt u hier uitsluitsel over geven?
dank u,
Ilse
Mogen ATV dagen verplicht achterelkaar opgenomen worden. Zoals met de kerst dat je drie weken verplicht vrij bent.
Hierover is wettelijk niets geregeld. Het hangt van de afspraken en voorwaarden die in de voor jou geldende CAO en/of het arbeidscontract staan af of het is toegestaan.
Hoe zit het met de verplichting van een werkgever om er op toe te zien, dat ze werknemer voldoende rust/vakantie heeft. Kan gesteld worden, dat per kalenderjaar minimaal het aantal wettelijke vakantiedagen moet worden opgenomen en de bovenwettelijke mogen worden meegenomen, of als er al een “reserve” aantal dagen is van vorige jaren, dat minimum aantal moet worden opgenomen?
De werkgever is verplicht om de werknemer minimaal twee weken aaneengesloten vakantie te laten vieren. Mits er in de arbeidsovereenkomst geen gezamenlijke vakantie is afgesproken (zoals de bouwvak of schoolvakanties voor docenten), heb je beperkte middelen om de werknemer te dwingen. Wel heeft de overheid getracht werknemers vaker vakantie te laten opnemen door de mogelijkheid om wettelijke vakantiedagen mee te nemen naar het volgend kalenderjaar in te perken. Bijkomend voordeel voor de werkgever is dat werknemers hun vakantiedagen niet meer kunnen oppotten.
Is het mogelijk dat mijn werkgever mijn bovenwettelijke uren niet uitbetaald na ontslag?
Deze bovenwettelijke uren zijn uren die ik opgebouwd heb als tijd voor tijd uren en heeft de HR omgezet.